მე ჩემს ვაჟის დაკრძალვაზე მიფრინავდი, როცა პილოტის ხმა გავიგე – მივხვდი, რომ მას 40 წლის წინ შევხვედროდი.

เรื่องราวที่น่าสนใจ

მარგარეტი თავისი შვილის დაკრძალვაზე მიმავალი, თვითმფრინავის ინტერფონიდან ნაცნობი ხმა მოესმა წარსულიდან. მოგზაურობა, რომელიც თავდაპირველად მწუხარებით იყო აღსავსე, მოულოდნელად სხვა მიმართულებას იღებს და მაგარეტს ასწავლის, რომ დაკარგვაშიც კი ცხოვრება შესაძლოა ახალი მიზანით დაბრუნდეს.

ჩემს სახელია მარგარეტი და 63 წლის ვარ. გასულ თვეში მონტანაში გავფრინდი, რომ ჩემი შვილი დავკრძალო.

რობერტი ფეხზე ისე ჰქონდა დაჩართული ხელი, თითქოს ცდილობდა რამე უცვლებელს გაჩეხა. ის ყოველთვის იყო პრობლემების გამკეთებელი — ადამიანი, ვისაც ლენტი და გეგმა მუდამ ჰქონდა ხელში.

მაგრამ დღეს ის ჩემი სახელის გამოცახდაზე ერთხელაც არ მოუხმია.

მანამდე იმ ვიწრო სავარძელებში ის იმ კაცს დამსგავსდა, ვისთვისაც რაღაცნაირად ვიცოდი. ორივე მილტანას ვკარგავდით, მაგრამ ჩვენი მწუხარება ორად გამჯდარი მდინარეებივით მიმქონდა, ერთმანეთს არ ეხებოდა.

„წყალი გინდათ?“ — იკითხა ის ნაზად, თითქოს თვით კითხვამ შეაჩერებდა ჩემს ამოქანებას.

თავი გავაქნიე. ყელი იმდენად მშრალი მქონდა, რომ ვერც წყალს მივიღებდი.

თვითმფრინავი გაეშვა, მე ჩავიჭირე თვალებს და თითები კალთაში შემოვიკავე, რომ საკუთარ თავს დამშვიდება მიმეცა. ძრავების საგაყოფელი სიმაღლე გვეწვეულა ზურგში და თან გულში წნევა მძიმდებოდა.

რამდენიმე დღეა ვიღვიძებდი და შვილის სახელი حلقში მქონდა ჩაკლაკნილი. მაგრამ ეს მომენტი — პრესირებული ჰაერი, ღვედი, სუნთქვის უკმარისობა — იყო ის წამი, როდესაც მწუხარებამ აღარ ჩაცინვის სახეს იცოდა.

ინტერფონი ჩხაკუნით ჩართო.

„დილა მშვიდობისა, ქალბატონებო და ბატონებო. აქ თქვენი კაპიტანია. დღეს ვიმოძრავებთ 30 000 ფუტის სიმაღლეზე. ცა მშვიდია ჩვენი დანიშნულების ადგილამდე. გმადლობთ, რომ ჩვენთან ფრინდით.“

და უცბად, ყველაფერი შიგნით დამყარა.

ხმა — ახლა ბევრად ღრმა — უტყუარი იყო. ვიცანი. არ მცხოვრებოდა მის გარეშე უკვე მეოთხედი საუკუნის მეტი, მაგრამ ამ ხმას მაშინვე მივპყარი.

გული შეკუმშა, მკაცრად და სწრაფად.

ეს ხმა — ახლა მოხუცებული, მაგრამ მაინც მისი — კარი იყო, რომელიც ეზოში ყრისდა რომ მეგონა ერთბაშად შეფუთული იყო.

მე იმ წუთში აღარ ვიყავი 63 წლის.
ვიყავი 23 წლის, დეთროიტის ჩანგრეულ კლასში მდგარი, შექსპირს ვასწავლიდი თინეიჯერებს, რომლებიც უფრო ბევრი ძალადობა ენახათ, ვიდრე პოეზია.

მათგან უმეტესობამ გამარკვია, რომ უბრალოდ გავდიოდი.

ბედნიერი ვიყავი, რომ ერთი ბავშვი გამორჩეულად ჩანდა.

ელი მეთორმეტმეტი წელს იყო. პატარა, ჩუმი და შებრძოლებული თავმდაბლობით. არ ეხებოდა თუ არ ელაპარაკებოდი, მაგრამ ხმადარება მის ხმაში იმედსა და დაღლილობასაც აერთიანებდა — ის შეგხვდებოდა და გულზე რჩებოდა.

მან მანქანების შეკეთების ნიჭი ჰქონდა. ყველაფერს შალავდა — რადიოებს, მსხვრევებს, მუხრუჭებს, იმ ორევურ პროექტორსაც კი, რომელსაც სხვები არ შეეხებოდნენ.

ერთ დღის ცივ საღამოს, როცა ჩემი ძველი ჩევი არ მიმქარებოდა, მან გაჩერდა გაკვეთილზე და ბლინკი თითქოს პროფესიონალივით აფახულა ჰუდი.

„წყინარი შტარტერია,“ — თქვა მან, და მე რაღაც დავინახე. „მაცადე ხუთი წუთი და ხერხი.“

არ მახსოვს ბავშვის ასეთი თავდაჯერება. მეხუმრა, რომ ეს ბიჭი მეტს იმსახურებს, ვიდრე სამყარო აძლევდა.

მისი მამა ციხეში იყო. დედა მხოლოდ ჭორის ან სმა-გაშტერდილი სახე იყო; მარჯვენა-კარი ოფისში ჩნდებოდა, ბილწად სუნთქავდა და ბილეთებს ითხოვდა. მე ვცდილობდი დანაკლისი შემევსო — სასუსნავები კარადებში, ახალი ფანქრები, როცა ელის ფანქრები ეკარგებოდა, და წაყვანა სახლში, როცა ავტობუსები ადრე იჭედებოდნენ.

მერე ერთი ღამით ტელეფონი დარეკა.

„ქალბატონო მარგარეტ?“ — ხმა იყო ფორმალური და დაღლილი. „ჩვენთან თქვენი ერთი მოსწავლეა. მისი სახელი ელი. ის შეგვხვდა აფარულ მანქანაში ორი სხვა ბიჭთან ერთად.“

გული ჩამეკიდა.

ვიპოვე ის პოლიციის განყოფილებაში, კუთხეში მეტალის სკამზე მჯდომარე. ხელები კაპაკში ჰქონდა, ფეხსაცმელები შლოკით იყო დაფარული. ელი უყურებდა, როცა შევედი, თვალები აფართხალებული და შეშინებული.

„მე არ მეცვა არ მიკმარა,“ — უკან ვიწრი და ვჯიუტობდი მის ყურში. „გვითხრეს, უბრალოდ გზა იყო… მე არც კი ვიცოდი, რომ მოპარული იყო.“

და მე დავიჯერე. მთელი გულით დავიჯერე.

ორი პატარ-ბიჭი მანქანას მოიპარეს, ირნენ, შემდეგ მიატოვეს მის უკან მაღაზიის კუთხეში. ვინმე დაინახა ელი მათთან. ცოტაოდენი მტკიცებულება იყო, მაგრამ საკმარისი, რომ ელი მოცურავიყო. ის არ იყო მანქანაში, როცა ისინი დაიჭირეს, მაგრამ იყურებოდა ეჭვმიტანილად.

„მოეწონა ჩუმი კაცი — პატრონ-შეხვედრეთა,” თქვა ერთმა ოფიცერმა.

ელის არ ჰქონდა ჩანაწერი და მისი ხმა სუსტი იყო, რომ ვინმეს დაერწმუნებინა, რომ მას არაფერი გაუკეთებია.

ამიტომ ვატყუე.

ვუთხარი, რომ მასთან მასწავლებლის პროექტზე ვმუშაობდი გაკვეთილის შემდეგ. დავაწერე დრო, მიზეზი და გამართვა, რომელიც ნამდვილი ჩანდა. ეს სიმართლე არ იყო, მაგრამ მე მივაწოდე ის იმ თავდაჯერებით, რომელსაც მარტო განუკითხაობა იძლევა.

და დაეხმარა. დატოვეს გაფრთხილებით, რადგან არ ღირდა საბუთების შევსება.

შემდეგი დღე ელი კლასში მოვიდა დამშრალებული ნაზი ყვავილით.

„ერთ დღეს გავხდები შენი პასუხისმგებლობა, მასწავლებლო მარგარეტ,“ — უთხრა მან ჩურჩულით, მაგრამ იმედის რაღაცით.

და მერე წავიდა. სხვა სკოლაში გადაიყვანეს და შემდეგ აღარ გვინახავს.

მხოლოდ ახლა.

„ჰეი, საყვარელო?“ — რობერტი მსუბუქად შემომხვია ცერს. „თქვენ სუსტი ჩანხართ. გჭირდებათ რამე?“

მე გავაქნიე თავი, ისევ იმ ხმაში ჩაწოლილი. ვერ ვშორდებოდი. ის ჩემი გონებიდან არ სცილდებოდა, როგორც სხვა ცხოვრებიდან წამომავალი სიმღერა.

რაღაც არ ვთქვი მთელი ფრენის განმავლობაში. ხელები კალთაში მეკერებოდა, და გულიც ჩვეულებრივზე ძლიერად მიცემდა.

როცა ჩამოვნიშნეთ, რობერტს ვუბრუნდი.

„წადი წინ, მე ცოტა მოვალ ტუალეტში,“ ვუთხარი.

მან თავი დაუქნია, გადაღლილი კითხვისთვის. ძალიან დიდი ხანია არ ვეკითხებოდით ერთმანეთს „რატომ“-ს.

მე გავჩერდი თვითმფრინავის წინა ნაწილში და ჩემს ტელეფონს ჩავავლე — ისე, თითქოს სხვების გასვლის დროს ვამოწმებდი. კბილებში გაკეთებულ ნაბიჯს გულიდან სტომაქი მიბრუნებდა.

რა უნდა მეთქვა?

რა მოხდა, თუ ვცდებოდი?

და მერე კარი გაიღო.

კაპიტანი გამოვიდა — მაღალი, თავშეკავებული, თმით შემოსილი ნაცრისფერი ნამტვრევებით, ნაზი ნაოჭებით თვალების ირგვლივ. მაგრამ თვალები… არ შეცვლილა.

მან დამინახა და გაჩერდა.

„მარგარეტ?“ — ჰკითხა, ხმა თითქმის გაცოცხლებულ სისუსტეში.

„ელი?“ — აღმომხდა.

„გავხდი კაპიტანი ელი ახლა,“ — გაეცინა მან და თავის ნიკაპზე ნაზად გადაისვა.

მოვარდნილი ვიდექით და გადავხედეთ.

„არ მეგონა, რომ დამიმახსოვრებდი,“ — თქვა ცოტა ხანში.

„ოჰ, საყვარელო. არასოდეს დაგავიწყდი. როცა ფრენის დასაწყისში შენი ხმა მოვისმინე… ყველაფერი აღდგა.“

ელი ოდნავ ჩაღრმავდა, მერე ისევ ჩემს თვალებში ჩახედა.

„შენ მაშინ მიმხარეო. მე არასოდეს გამიხედავს იმ ქმედებისთვის, რომლითაც გესმის მადლობა — არანაკლებ იმით, თუ დაბრუნდი.“

„მაგრამ შენ შენი პირობა შეასრულე,“ — ვთქვი, კბილი ბურთში საკბილამდე.

„ეს ჩემს ცხოვრებაში ყველაფერს ნიშნავდა,“ — თქვა მან ამოვრდილით. „ის სიტყვები ჩემი მანტრაც გახდა — გავხდე უკეთესი.“

ვდგავართ ტერმინალში, უცხო ადამიანებით გარსშემორტყმულები, და იმ მომენტში თავს უფრო ვხედავდი, ვიდრე ვგრძნობდი ბოლო კვირების განმავლობაში.

მე შევხედე კაცს, რომელსაც გახდა — მოწესრიგებული, მიღწეული, იმ სიმშვიდით, რომელსაც დრო იძლევა, არ მემკვიდრეობით.

ისევე ჩანდა, რომ ყოველი სანტიმეტრის მშვიდობა თავისი ბრძოლით მოიპოვა.

„აბა,“ — განმარტა ის სათქმელად, „რას მოგიზიდეთ მონტანაში?“

მე დავაყოვნე, არ ვიცოდი როგორ გამეკეთებინა ეს სიტყვები გარეშე ანგრევა.

„ჩემი შვილი,“ — ვთქვი მძიმედ. „დანი. გასულ კვირას გარდაიცვალა. თრობისი მძღოლმა ჩემი სამყაროც დაანგრია. აქ ვკრძალავთ.“

ელი მორჩა პასუხს. მისი გამომეტყველება შეიცვალა — სითბო კლებულობდა და სხივი უფრო წყნარი, უფრო მზრუნველო გახდა.

„მეც ძალიან მწუხარ हूँ,“ — თქვა ხმა ეჩხუბები.

„ის ოცდაშვიდი იყო,“ — გავაგრძელე. „ჭკვიანი, სასაცილო და ძალიან ჯიუტი. მგონი, მას რობერტის და ჩემი საუკეთესო თვისებები ჰქონდა.“

„გასაგებია,“ — თქვა ელი, თავჩამოყრილი.

„ვიცი,“ — ვთქვი. „მაგრამ სიკვდილი სამართალს არ იცის… და მწუხარება იკლავს.“

მცირე პაუზა. მერე ისევ გააგრძელა.

„ერთ დროს მჯეროდა, რომ თუ alguém გადამარჩენდა — თუ რამე კეთილს შევასრულებდი — ეს გახდებოდა ჩემი დაცვა. რომ კარგი საქმე ჩემთვისაც დაბრუნდებოდა.“

შემდეგ ის ჩამხედა პირდაპირ მე.

„შენ მე გადამარჩინე, მარგარეტ.“

ვშეხედეთ სუფთა ხმაზე, რომ ვიცოდეთ.

ჩვენ ფრთხილად ვილაპარაკეთ მერე, თითქოს ობოლი რაღაცის აღდგენის მცდელობა გვქონდა.

პირველად რაც გავიდა, მან უკან გაჩერდა.

„დარჩი მონტანაში ცოტა კიდევ,“ — მან მითხრა. „აქ რაღაცებს მინდა გაჩვენო.“

თავი ვაღე წინააღმდეგობას რომ წავუყავდეთ და ვთქვა, რომ უნდა მივბრუნდე. მაგრამ სიმართლე იყო — იქ აღარაფერი მელოდა. რობერტთან ჩვენ მხოლოდ პირადი ურთიერთობა გვქონდა.

ამიტომ დავთანხმდი.

პანაშვიდი სხვანაირი იყო… თითქმის მშვენიერი. ადამიანები თეთრად გადაადგილდებოდნენ, ლოცვებთან ერთად, რომლებსაც ვერც ვუსმენდი. მე ვუყურებდი მისი ხელთათმანს — დანი არასოდეს ატარებდა იმ ფერს — და ვგრძნობდი, რომ ვდგავარ რაღაც რიგში, რისი უკან დაბრუნებაც შეუძლებელი იყო.

ვდგავარ კუბოს გვერდით, ხალხი მახლავს ნაზად ხელს ყრიან და თვალებით მწუხარებენ. ქადაგი მშვიდობისა საუბრობს, სინათლისა და გაუშვების შესახებ — მაგრამ ჩემთვის მხოლოდ მიწის ხმა მოდიოდა ხის წინააღმდეგ.

ჩემი შვილი იცინოდა ისე, როგორც რობერტი ახალგაზრდობაში. მას უყვარდა რაკეტები და „ასტრონავტი“ ხატავდა სამი ტ–თითით. და ახლა, ის უბრალოდ… ხელმეორედ არ იყო.

რობერტი ძლივს გამიშტერებოდა თვალს. ციხის ადგილზე, მას ჩანგლები ხელში მიჭერდა, როგორც ერთადერთ რამეს, რაც მას მართავდა. ჩვენ ამავე პიროვნებას ვტიროდით, მაგრამ ის საზოგადოებაში არ წყვეტდა დარჩენას.

მაგარეტს არ შეეძლო დარჩენა დენის სახლში. სიჩუმისთვის მზად არ ვიყავი.

ერთ კვირაში ელი მე აიყვანა და პირველად დღეებში ვიგრძენი ისეთი რამ, რაც არ იყო მხოლოდ ტკივილი.

ჩვენ ვიმგზავრეთ გახანგრძლივებულ მკაცრ ღონეებზე, ცაზე უზარმაზარი და უსაზღვრო. ბოლოს, მივედით მცირე საანგარიშოში — თეთრ ხაფანგთან, ორი მწვანე ფაზის შორის.

შიგნით, ფხიზელი ფლუორესცენტური სინათლის ქვეშ, იდგა ყვითელი თვითმფრინავი, მხარეს წამოწერილი სიტყვებით „Hope Air“.

მე მივუარე ახლოს, და ისეთი ნათელი ფერის ხილვა მეხმარებოდა, თითქოს სიტყვები ბგერებად იქცეოდნენ.

„ეს არა-პოლიტიკური ორგანიზაციაა, რომელსაც დავუბრუნდი,“ — ახსნა ელიმ, თვითმფრინავისკენ მანიშნებით. „ჩვენ ბავშვებს ვფრინავთ სოფლიდან საავადმყოფოებში უფასოდ. მათი ოჯახები არ აქვთ ფული, რომ მგზავრობაზე გადაიხადონ. ჩვენ ვუზრუნველყოფთ, რომ ისინი არ გამოტოვონ მკურნალობები.“

მე ნელ-ნელა მივაბიჯე თვითმფრინავისკენ. ყვითელი საღებავის შუქი მზის მეშვეობით ბზინავდა.

„ჩემი სურვილი იყო რაღაც მნიშვნელოვანი ჩამექმნა,“ — განაგრძო ელი. „რაღაც, რაც სხვა ხალხისთვის უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე უბრალოდ ჩემთვის.“

ანგარი ჩუმი იყო — სიჩუმე სავსე მნიშვნელობით. ვერ ვიშორებდი თვალს თვითმფრინავს. ის იხმობდა სიხარულს. ის იყო მიზანი. ის იყო დასაწყისი, რომლის მიღება არ ვიცოდი, მჭირდება.

„ერთხელ მითხარი, რომ ჩათვლილი ვიყავი რაღაცის გამკეთებელი,“ — თქვა ელი ჩემს უკან, ხმა ახლა უფრო რბილი. „გამოდის, ფრენა იყო ის გზა, რომლითაც ვისწავლე ამის გაკეთება.“

მე მივბრუნდი, როცა მან ჩანთიდან პატარა ფოსტა ამომიღო და დამიბარა.

„მოკლე დროა რაც ვატარებდი ამას,“ — თქვა. „არ ვიცოდი, როდის — თუ ოდესმე — ისევ გნახავდი. მაგრამ შენახული მქონდა.“

სკამში ფოტო იყო. ეს მე ვიყავი ორმოცდაოცდამე წლებში, კლასის დაფასთან მდგარი, თმა უკან შეიკრული და თაბაშირული ღვედი ქვემოთ მცირედით. სიუჟეტი სიცილს მიღვიძებდა. მე არ დამავიწყდა ეს დღე ათწლეულების განმავლობაში. სკოლა იღებდა ყველა მასწავლებლის ფოტოს კედელისთვის.

ფოტოს პირზე ბურტული ხელით ეწერა:

„მასწავლებელს, რომელმაც დაიჯერეს, რომ შემეძლო ფრენა.“

მე ფოტო გულზე დავადე. ცრემლები უპრეტენზიოდ მოვიდნენ. არ ვცდილობდი მათი შეჩერება.

„მე აქ არ ვიქნებოდი შენს გარეშე,“ — თქვა ელიმ.

„არ მოგეკითხები არაფერს,“ — ძლივს გავპასუხე.

„ეს არ არის ვალის შესახებ,“ — მანვე აუხსნა. „ეს პატივისცემის თემაა. შენ მომეცი დასაწყისი. მე უბრალოდ… გავაგრძელე.“

ანგარში სინათლე ნელა იცვლებოდა, მზის ჩასვლით სიგრძე იკვრებოდა იატაკზე. უკან დავიხიე, რომ მთლიანი თვითმფრინავი დავინახო. რაღაც ამ სცენამ გულს მსუბუქი აარიდა — თითქოს ტვირთი თანდათან სწავლობს სხვა სივრცეს გასცეს.

იმავე ამდღისთვის ელიმ მოგვიხმო, რომ ერთ უკანასკნელ გაჩერებაზე წავსულიყავით, სანამ დენის სახლში დამაბრუნებდა.

„არა შორსაა,“ — თქვა და კარი გამიღო.

ელის სახლი პატარა ღობით იდგა — მოკრძალებული, როგორც ჩანს, თითქოს იქ ყოველთვის ყოფილიყო. დარაბანზე ახალგაზრდა ქალი გაგიჟებული სახით დაგვხვდა, სახეზე მარცვლად ფქვილის თიხა.

„ის საუკეთესო ბაღბულია,“ — ჩურჩულით გაიღიმა ელი. „მათი ხავერდები კექსებს ამზადებენ. მოემზადე.“

სამზარეულოში ბიჭი იდგა, ბარბაცეული ყავისფერი თმით და მწვანე თვალებით, რომელშიც აშკარად მისგან მოდიოდა.

„ნოაჰ,“ — ჯანსაღად დაუძახა ელი. „გარდა, ვინ დავლაპარაკებ.“

ბიჭი შებრუნდა, ხელი პირსახოცზე გაიჩერა. როცა მე დავინახე, ცოტა დაფიქრდა, შემდეგ ჰალსტუხით წამოდგა და დარწმუნებული ნაბიჯით მომიახლოვდა.

„ჰეი,“ — მან თქვა.

„ეს არის ჩემი მასწავლებელი, მარგარეტ,“ — თქვა ელიმ. „გახსოვს ის ამბები?“

ნოაჰმა გაიღიმა.

„ტოვმა მითხრა შენს შესახებ. თქვა, რომ შენ დაეხმარე მას იჯეროს, როცა სხვას არავინ ესაუბრებოდა.“

მაშინვე ნოაჰი ჩამეხუტა. არა უხეშად — ისეთი ჩახუტება იყო, რომელსაც ბავშვი აკეთებს, როცა იღებს გადაწყვეტილებას, რომ შენ მნიშვნელოვანი ადამიანი ხარ.

„ტოვი ამბობს, რომ შენ ხარ მიზეზი იმისა, რომ ჩვენ გაქვს ფრთები, მასწავლებელო მარგარეტ,“ — ნოაჰმა თქვა.

გავიხედე და მარჯვენა ხელი მის მხარზე შევეხე — რაღაც შიგნიდან იხსნა, თითქოს მწუხარებამ სივრცე სხვა რამეს უთმო.

ვიჯექით და გვქონდა გადაჭარბებული კექსები, ვილაპარაკეთ თვითმფრინავებზე, სკოლაზე და საყვარელ პირშიამ. პირველად ორ კვირაში, მე არ ვგრძნობდი თავი მხოლოდ დედა; მე ვგრძნობდი სხვა რამეს.

მე არასოდეს მყავდა შვილიშვილები. არასოდეს მეგონა, რომ ისევ ოჯახი ვიქნებოდი. ვიცოდი, რომ რობერტთან ჩვენი გზა ჩანგრეული იყო და მალე ის გავარდებოდა.

მაგრამ ახლა, ყოველი შობა რამდენჯერმე, თანხის ნაწყვეტი არის მაგიდაზე მიმაგრებული, ყოველთვის ხელმოწერით:

„ბებია მარგარეტს. სიყვარული, ნოაჰ.“

და უცნაურად, მე მჯერა, რომ მე აქ ყოფნა იყო ჩემი მისია.

Visited 59 times, 1 visit(s) today
Оцените статью
Добавить комментарий